Page 130 - Demo

128DOKUDRAMA (DRAMA DOKUMENTARE)Dokudrama (ose drama dokumentare) %u00ebsht%u00eb nj%u00eb zhan%u00ebr skenik, i cili mb%u00ebshtetet n%u00eb dramatizimin dhe interpretimin n%u00eb sken%u00eb t%u00eb ngjarjeve aktuale. Ndryshe quhet edhe teat%u00ebr dokumentar. Nga elementet themelore t%u00eb tregimit t%u00eb saj, n%u00eb dokudrama dallohet p%u00ebrpjekja p%u00ebr t%u2019iu p%u00ebrmbajtur fakteve t%u00eb njohura historike. Dialogu mund t%u00eb p%u00ebrfshij%u00eb fjal%u00ebt aktuale t%u00eb personave n%u00eb jet%u00ebn reale, ashtu si%u00e7 jan%u00eb t%u00eb regjistruara n%u00eb dokumentet historike. Paraardh%u00ebs dhe themelues i dram%u00ebs dokumentare konsiderohet dramaturgu gjerman Georg Byhneri (Georg B%u00fcchner), 1813-1837, i cili shkroi, me tem%u00ebn e Revolucionit Borgjez Francez, vepr%u00ebn madhore dramatike %u201cVdekja e Dantonit%u201d me t%u00eb cil%u00ebn ai themeloi t%u00eb ashtuquajtur%u00ebn dramaturgji dokumentare. Vepra e fundit e Byhnerit, q%u00eb mbeti e pambaruar dhe u botua shum%u00eb koh%u00eb pas vdekjes s%u00eb tij, %u00ebsht%u00eb drama %u201cVojcek%u201d, e cila u b%u00eb e njohur dhe u p%u00ebrhap shum%u00eb pas Luft%u00ebs s%u00eb Dyt%u00eb Bot%u00ebrore. Nj%u00eb p%u00ebrfaq%u00ebsues i shquar i dokudram%u00ebs %u00ebsht%u00eb dramaturgu britanik Robin Soans (1947). Disa nga pjes%u00ebt e tij jan%u00eb: %u201cPjes%u00ebtimi%u201d,%u201cNj%u00eb %u00e7%u00ebshtje shtet%u00ebrore%u201d,%u201cLibri i gatimit izraelito-arab%u201d etj.TEATRIT FIZIK Teatri fizik e realizon komunikimin kryesisht me gjestet e duarve, mimik%u00ebn e fytyr%u00ebs, gjuh%u00ebn e trupit dhe me shum%u00eb mjete t%u00eb tjera fizike. Nj%u00eb ndikim shum%u00eb m%u00eb t%u00eb madh p%u00ebr zhvillimin e tij ka pasur Shkolla Nd%u00ebrkomb%u00ebtare e Teatrit, e themeluar nga Zhak L%u00ebkoku (Jacques Lecoq), n%u00eb Paris. Teatri fizik mund t%u00eb quhet ndryshe edhe teatri total dhe nj%u00eb nga p%u00ebrfaq%u00ebsuesit kryesor t%u00eb tij %u00ebsht%u00eb aktori, regjisori, dramaturgu anglez Stiven Berkof (Steven Berkoff). Pjes%u00ebt e tij t%u00eb para jan%u00eb disa p%u00ebrshtatje t%u00eb Teatri fizik i Stiven BerkofitDREJTIME T%u00cb TJERA: TENDENCA N%u00cb 19 TEATRIN BRITANIK DHE IRLANDEZTeatri bashk%u00ebkohor karakterizohet nga nj%u00eb larmi e jasht%u00ebzakonshme stilesh e prirjesh, si n%u00eb fush%u00ebn e dramaturgjis%u00eb, ashtu edhe n%u00eb aspekte q%u00eb kan%u00eb t%u00eb b%u00ebjn%u00eb me interpretimin, regjin%u00eb dhe skenografin%u00eb.P%u00ebrve%u00e7 gjuh%u00ebs s%u00eb tekstit letrar dramaturgjik, v%u00ebmendje e ve%u00e7ant%u00eb n%u00eb k%u00ebrkimet skenike iu dha edhe aspekteve q%u00eb kan%u00eb t%u00eb b%u00ebjn%u00eb me gjuh%u00ebn e trupit dhe t%u00eb elementeve pamore.Megjithat%u00eb, teatri nuk ka hequr dor%u00eb nga p%u00ebrpjekjet p%u00ebr t%u00eb luajtur nj%u00eb rol jo vet%u00ebm p%u00ebr t%u00eb zbavitur publikun, por edhe p%u00ebr t%u2019u b%u00ebr%u00eb pjes%u00eb e zgjidhjes s%u00eb problemeve njer%u00ebzore dhe emancipuese t%u00eb shoq%u00ebris%u00eb.